Jeśli nie określono inaczej, rozważenie zawieszenia Traktatu o UE w przypadku bardzo głębokiego kryzysu finansowego i gospodarczego dla tych państw członkowskich, które daleko odeszły od kryterium “zdrowych finansów publicznych” z Maastricht – deficyt budżetowy nie może przekraczać trzech procent, poziom zadłużenia nie więcej niż sześćdziesiąt procent produktu krajowego brutto. – Co prawda w traktacie lizbońskim wbudowano również klauzulę o niekupowaniu (art. 125 TFUE), w związku z czym Wspólnota nie odpowiada za długi żadnych instytucji publicznych w państwach członkowskich. Oznacza to również, że EBC nie może bezpośrednio przyjść z pomocą, gdy członkowi unii walutowej (na przykład: Grecji) grozi narodowe bankructwo. Często jednak powątpiewano, czy uda się to utrzymać w sytuacji kryzysowej i czy EBC nie będzie musiał ostatecznie przyjść z pomocą. Bo jak tylko pozwoli się członkowi strefy euro zbankrutować, – to natychmiast wywołuje to bardzo dużą presję spekulacyjną na inne kraje członkowskie o słabych finansach. Ponadto niewykonanie zobowiązań przez kilka państw członkowskich doprowadziłoby do zakłócenia wymiany handlowej i mocno uderzyłoby w banki, ponieważ musiałyby one odpisać swoje portfele obligacji rządowych tych krajów. – Relatywnie wysokie premie odsetkowe dla obligacji rządowych Włoch, Grecji czy Portugalii świadczą o tym, że inwestorzy wiążą pewne prawdopodobieństwo z opuszczeniem przez poszczególne kraje Europejskiej Unii Monetarnej. Traktat Lizboński (art. 50 TUE), który wszedł w życie 1 grudnia 2009 r., wyraźnie przewiduje możliwość wyjścia państw członkowskich z UE. Co prawda wykluczenie zgodnie z art. 7 TUE jest możliwe tylko w przypadku naruszenia przez państwo członkowskie podstawowych zasad traktatowych. Ponadto w tym przypadku wymagana jest jednomyślność. – Czasem rozumiane także w ten sposób, że państwo wychodzi ze strefy euro według własnego uznania – to, czy kraj sam może zdecydować o opuszczeniu strefy euro, nie jest uregulowane w traktatach unijnych – i wraca do swojej starej waluty lub nawet do pieniądza, który trzeba wtedy wprowadzić zupełnie od nowa. Zachętą do takiego działania byłoby to, że dewaluacja własnej waluty mogłaby poprawić międzynarodową konkurencyjność; choć nie da się zaprzeczyć, że w ostatecznym rozrachunku jest ona wywoływana i osiągana całkowicie wewnątrz przedsiębiorstw. Gdyby jednak członek Europejskiej Unii Walutowej poszedł tą drogą, stanąłby w obliczu ogromnej góry długu do spłacenia w euro: już choćby z tego powodu ryzyko wydaje się dość duże. Co więcej, takie wycofanie się byłoby politycznie i gospodarczo równoznaczne z ogłoszeniem bankructwa (przyznaniem się do porażki) i przez długi czas pokazywałoby dane państwo jako pozbawione zdolności kredytowej. – Od ok. 2009 r. używano go również w znaczeniu, że obecna strefa euro podzieli się na dwa bloki, a mianowicie “Euro-Południe” z krajami śródziemnomorskimi i “Euro-Północ” z większością pozostałych obecnych członków Unii. Pojawiły się propozycje, w jaki sposób EBC mógłby odpowiadać za dwie waluty, a więc także za dwa różne banknoty i monety, lub czy nie należałoby powołać osobnego banku centralnego dla “Euro-Południa”. – Zobacz dewaluacja, fiskalny, spread obligacji, zakupy, bankowość centralna, pozycja aktywów zagranicznych, bail-out, blame game, ClubMed, pośpieszne wejście, potencjał szantażu, pomoc finansowa UE, obligacje euro, euroobligacje, wspólny, Europejski Mechanizm Stabilizacyjny, Europejski Fundusz Walutowy, popiersie UGW, wyjście, priorytet dla wierzycieli, spready rządowe, kryzys grecki, bail-out Hellena, islandzka pułapka bankowa, premia dla kraju, last-resort provision, emergency exit, mandatory convertible bond, rescue, bailout, return ideology, feedback mechanism, debt repayment pact, European, solidarity, financial, government debt, effects, Stability and Growth Pact, Tina, too-big-to-save principle, transfer community, constitutional article one, asset levy, treaty fidelity, growth-debt fact, historical, monetary union 2, two-way option. – Por. Raport Miesięczny Deutsche Bundesbank z listopada 2011 r., s. 43 (premie za obligacje rządowe w Pigułce od 2009 r.), Raport Miesięczny EBC z Mail 2012 r., s. 111 i nast. (rozchodzenie się bloków południowego i północnego strefy euro; przegląd), Raport Miesięczny EBC z maja 2013 r., s. 93 i nast. (pogłębiona analiza aktualnej sytuacji członków strefy euro; przegląd; odniesienia do literatury), Raport Miesięczny Deutsche Bundesbank ze stycznia 2014 r., s. 23 i nast. (działania dostosowawcze w strefie euro).
Uwaga: Encyklopedia finansowa jest chroniona prawem autorskim i bez wyraźnej zgody może być wykorzystywana wyłącznie do celów prywatnych!
Profesor uniwersytecki Dr. Gerhard Merk, Dipl.rer.pol., Dipl.rer.oec.
Prof. Dr. Eckehard Krah, Dipl.rer.pol.
Adres e-mail: info@jung-stilling-gesellschaft.de
https://de.wikipedia.org/wiki/Gerhard_Ernst_Merk
https://www.jung-stilling-gesellschaft.de/merk/
https://www.gerhardmerk.de/