Εκτός αν ορίζεται διαφορετικά, πρόκειται για εκδόσεις που θα πρέπει να διατίθενται στην αγορά από κοινού από διάφορα κράτη της ζώνης του ευρώ, δηλαδή από έναν Ευρωπαϊκό Οργανισμό Χρέους. – Μέχρι τώρα, η Γερμανία ειδικότερα έχει αντισταθεί σε τέτοια σχέδια. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η πιστοληπτική ικανότητα των νότιων μελών της ζώνης του ευρώ (Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Ελλάδα), καθώς και της Ιρλανδίας, είναι επί του παρόντος (τέλος του 2013) χαμηλή- τα κρατικά ομόλογα των χωρών αυτών διαπραγματεύονται με υψηλό ασφάλιστρο επιτοκίου. – Οι λόγοι για την πτώση της ανταγωνιστικότητας αυτών των κρατών μελών είναι – οι καθυστερημένες μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας και στις επιχειρήσεις, οι οποίες εκφράζονται εμφανώς στο συγκριτικά υψηλό μοναδιαίο κόστος εργασίας, – ένα ανεπαρκές φορολογικό σύστημα με, μεταξύ άλλων, πολύ χαμηλή φορολογική επιβάρυνση της ενέργειας, του αλκοόλ και του καπνού, – χαμηλό φορολογικό ηθικό (χαλαρή στάση απέναντι στη φορολογία), – πολύ λίγες επενδύσεις στην έρευνα και την ανάπτυξη, με αποτέλεσμα πολύ λίγες σύγχρονες βιομηχανίες και, επομένως, δυσμενή αναλογία μοναδιαίας αξίας σε οικονομικούς όρους, και όλα αυτά – με μια ευρέως διαδεδομένη ιδεολογία αποδιοπομπαίου τράγου στη δημόσια σφαίρα, στην οποία οι δικές μας αποτυχίες επιρρίπτονται στις “Βρυξέλλες”. – Αυτές και άλλες αποτυχίες θα πρέπει να επωμιστούν οι Γερμανοί φορολογούμενοι μέσω των χαμηλότερων αποδόσεων των κοινών αυτών ομολόγων και, σε περίπτωση αθέτησης, μέσω υψηλότερων φόρων, χωρίς να ληφθούν κοινοβουλευτικές αποφάσεις (“όχι φορολογία χωρίς εκπροσώπηση”). – Επίσης, δεν θα ήταν καθόλου βέβαιο ότι τα κεφάλαια που θα συγκεντρώνονταν από ένα κοινό ομόλογο θα οδηγούσαν πράγματι στη μείωση των αδύναμων σημείων και δεν θα κατέληγαν σε υπέροχα κτίρια ή κατανάλωση. – Επιπλέον, είναι αναμενόμενο ότι με την αυξανόμενη έκδοση ευρωομολόγων αυτά θα πρέπει να συνοδεύονται από ολοένα και υψηλότερο επιτόκιο, διότι οι επενδυτές σε όλο τον κόσμο θα γίνουν καχύποπτοι ως προς την ικανότητα αποπληρωμής και την προθυμία αποπληρωμής των τίτλων- και αυτό ειδικά όταν τα κράτη μέλη της ΕΕ συσσωρεύουν ολοένα και μεγαλύτερα χρέη- και είναι γεγονός: σχεδόν όλες οι συνθήκες που υπόσχονται ευρωπαϊκή δημοσιονομική πειθαρχία έχουν παραβιαστεί στο παρελθόν. – Επιπλέον, θα πρέπει να καθοριστεί ποιος θα πρέπει να έχει την εξουσία να αποφασίζει για την έκδοση τέτοιων εγγράφων. – Εάν τα ομόλογα του ευρώ είναι εγγυημένα μόνο από τα μέλη της ΟΝΕ, αυτό θα ισοδυναμούσε με διάσπαση της ΕΕ. – Πάνω απ’ όλα, όμως, υπάρχει το πρόβλημα του ηθικού κινδύνου: Τα μέλη της ευρωζώνης θα βασίζονταν στην υποστήριξη της κοινότητας σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης και θα παραμερίσουν τις αντίστοιχες δικές τους (ανεπιθύμητες) προσπάθειες για την ανάκτηση υγιών δημόσιων οικονομικών- και η ευθύνη χωρίς έλεγχο δεν πήγε ποτέ καλά. Δύσκολα μπορεί να φανταστεί κανείς ισχυρότερη περίπτωση ελεύθερης οδήγησης. Η έλλειψη δημοσιονομικής πειθαρχίας επιβραβεύεται, ενώ η δημοσιονομική σταθερότητα τιμωρείται. – Τέλος, πρέπει επίσης να επισημανθούν συνταγματικές ανησυχίες. Υπάρχει σοβαρός λόγος για τον οποίο δεν υπάρχουν κοινά δάνεια από την Ομοσπονδία και τα ομόσπονδα κρατίδια στη Γερμανία, διότι η δημοσιονομική πολιτική των ομόσπονδων κρατιδίων είναι αποκλειστική αρμοδιότητα των κοινοβουλίων τους. – Είναι εντελώς μη ρεαλιστικό να υποθέσουμε ότι η έκδοση ευρωομολόγων θα είχε απελευθερωτικό αποτέλεσμα και θα απελευθέρωνε την Ευρώπη από τους περιορισμούς της αγοράς. Απαιτείται αιτιώδης θεραπεία: πρέπει να εξαλειφθούν οι αιτίες της δυσπιστίας των αγορών, δηλαδή τα εθνικά χρέη των ελλειμματικών κρατών πρέπει να μειωθούν στο επίπεδο που συμφωνήθηκε στη Συνθήκη του Μάαστριχτ. – Βλέπε αυτόματη προσαρμογή, φόβος, διαστροφή, spread ομολόγων, διάσωση, blame game, μπλε ομόλογα, μεταφορά πιστοληπτικής αξιολόγησης, ClubMed, νομισματική ταλάντευση, απαγόρευση χρηματοδότησης του ελλείμματος, δυσλειτουργία, νομισματική ζώνη, Ekart, δυνατότητα εκβιασμού, οικονομική βοήθεια της ΕΕ, ομόλογα ευρώ, Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Χρηματοπιστωτικής Σταθεροποίησης, Ευρωπαϊκή Νομισματική Ένωση, θεμελιώδες σφάλμα, Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο, έκρηξη της ΟΝΕ, πτώση της ΕΚΤ, δημοσιονομικό σύμφωνο, κράτη Giips, κυβερνητικά spreads, Ελληνική κρίση, ομότιμη πίεση, ελληνομανία, κριτήριο Kaldor Hicks, μισθολογική πολιτική, συντονισμένη, ηθικός κίνδυνος, Plan C, διάσωση, σύμφωνο αποπληρωμής χρέους, ευρωπαϊκό, όριο επτά τοις εκατό, αλληλεγγύη, χρηματοπιστωτικό, δεσμευμένος λογαριασμός, επαναπατρισμός δημόσιου χρέους, μηχανισμός σταθεροποίησης, ευρωπαϊκό, νότιο μέτωπο, Τίνα, αναδιανομή, κεντρικές τράπεζες, ανισορροπίες, ΟΝΕ-εντός ΟΝΕ, εισφορά περιουσιακών στοιχείων, συμμόρφωση με συμβάσεις, προώθηση της ανάπτυξης, αναγκαστική απαλλοτρίωση, αμφίδρομη επιλογή. – Πρβλ. ετήσια έκθεση της ΕΚΤ για το 2008, σ. 93 επ. (διαφορετική ανταγωνιστικότητα των επιμέρους κρατών μελών της ΕΕ- επισκοπήσεις), μηνιαίο δελτίο της ΕΚΤ του Μαΐου 2013, σ. 93 επ. (εμπεριστατωμένη ανάλυση της τρέχουσας κατάστασης των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ- επισκοπήσεις- βιβλιογραφικές αναφορές).
Προσοχή: Η οικονομική εγκυκλοπαίδεια προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα και μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για ιδιωτικούς σκοπούς χωρίς ρητή συγκατάθεση!
Καθηγητής Πανεπιστημίου Dr. Gerhard Merk, Dipl.rer.pol., Dipl.rer.oec.
Καθηγητής Dr. Eckehard Krah, Dipl.rer.pol.
Διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου: info@jung-stilling-gesellschaft.de
https://de.wikipedia.org/wiki/Gerhard_Ernst_Merk
https://www.jung-stilling-gesellschaft.de/merk/
https://www.gerhardmerk.de/