Credit default swap, CDS (αναφέρεται επίσης στα γερμανικά ως Kreditausfall-Swap ή Kreditausfall-Versicherung)

Χρηματοοικονομικό προϊόν που εισήχθη το 1994 για την εμπορία κινδύνων αθέτησης ομολόγων ή δανείων (διμερής εξωχρηματιστηριακή σύμβαση στην οποία ο πωλητής συμφωνεί να καταβάλει πληρωμή στον αγοραστή σε περίπτωση συγκεκριμένου πιστωτικού γεγονότος με αντάλλαγμα μια σταθερή πληρωμή ή μια σειρά σταθερών πληρωμών).- Η βάση – το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο – είναι διαπραγματεύσιμο χρέος. Το CDS είναι επομένως ένα προϊόν που προέρχεται από το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο: ένα παράγωγο και πρακτικά ένα ασφάλιστρο για τον κίνδυνο αθέτησης, μια μεταφορά πιστωτικού κινδύνου. Αυτό σημαίνει ακριβέστερα: μόνο ο κίνδυνος διαπραγματεύεται, αλλά όχι και – όπως μπορεί να διαβάσει κανείς ακόμη και στα εγχειρίδια! – η πίστωση στο σύνολό της. – Με τη σύναψη ενός CDS, ο πωλητής προστασίας (πληρωτής σταθερού επιτοκίου) αναλαμβάνει την υποχρέωση να καταβάλει αποζημίωση στον αγοραστή προστασίας (πληρωτή κυμαινόμενου επιτοκίου) σε περίπτωση επέλευσης ενός επακριβώς καθορισμένου πιστωτικού γεγονότος – συνήθως με αναφορά στις κύριες συμφωνίες της Διεθνούς Ένωσης Ανταλλαγών και Παραγώγων, ISDA. Σε αντάλλαγμα, λαμβάνει ένα ασφάλιστρο από τον αγοραστή προστασίας. Το ύψος του ασφαλίστρου εξαρτάται κυρίως από – την πιστοληπτική ικανότητα του μεταβιβάζοντος, δηλαδή του οφειλέτη αναφοράς, – τη διάρκεια της σύμβασης, – τον ακριβή ορισμό του πιστωτικού γεγονότος, όπως η αθέτηση, η μερική αθέτηση, η πλήρης αθέτηση κ.λπ: η αθέτηση, η μερική αθέτηση, η ολική αθέτηση και – η πιστοληπτική ικανότητα του λήπτη του κινδύνου. – Το ασφάλιστρο για τα CDS έχει γίνει εν τω μεταξύ ένας ευρέως παρατηρούμενος δείκτης της πιστωτικής ποιότητας των εταιρειών, των τραπεζών και, στην περίπτωση των κρατικών ομολόγων, ακόμη και ολόκληρων χωρών. Τα CDS εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης εξωχρηματιστηριακά- αυτό επιτρέπει πολύ συγκεκριμένα, μη τυποποιημένα αιτήματα και από τους δύο αντισυμβαλλομένους. Η αγορά CDS συχνά προβλέπει υποβαθμίσεις της αξιολόγησης. – Ο όγκος των CDS αυξήθηκε απότομα από 1.000 δισ. δολάρια το 2002 σε 17.000 δισ. δολάρια στο τέλος του 2005 και αυξήθηκε σε 62.000 δισ. δολάρια το φθινόπωρο του 2008: αυτό είναι περίπου το μέγεθος του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος ολόκληρου του κόσμου. Οι συμμετέχοντες σε αυτή την αγορά μεταφοράς πιστωτικού κινδύνου δεν είναι μόνο οι τράπεζες αλλά και τα αμοιβαία κεφάλαια αντιστάθμισης κινδύνου και τα συνταξιοδοτικά ταμεία. – Μετά την κρίση των στεγαστικών δανείων, οι κεντρικές τράπεζες και οι εποπτικές αρχές έχουν καταβάλει αυξημένες προσπάθειες για να καταστήσουν την αγορά CDS πιο διαφανή. Οι απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων ήταν χαμηλές και οι συναλλαγές μη ρυθμιζόμενες. Οι αντισυμβαλλόμενοι, ιδίως οι ασφαλιστικές εταιρείες στις ΗΠΑ που υπόκεινται σε αδύναμη ρύθμιση, αντιμετώπισαν προβλήματα κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης που ακολούθησε την κρίση των στεγαστικών δανείων. Ως αποτέλεσμα, οι τράπεζες υπέστησαν σημαντικές απώλειες πιστωτικών στοιχείων του χαρτοφυλακίου συναλλαγών- και αυτό σε μια εποχή που τα ιδρύματα επιβαρύνονταν από την απόσυρση σε μεγάλο βαθμό μη ρευστοποιήσιμων περιουσιακών στοιχείων από οχήματα ειδικού σκοπού. Μόνο η Eurex Credit Clear, η οποία ιδρύθηκε κατόπιν επιμονής της Επιτροπής της ΕΕ, έφερε λίγη περισσότερη σταθερότητα στην αγορά αυτή. – Βλέπε Collateralised Debt Obligation, συνθετικό, δείκτες Credit Default Swap, Euronet, κόμβος, πιστωτικό παράγωγο, συγκέντρωση εξασφαλίσεων, ασφάλιση χαρτοφυλακίου, αξιολόγηση, κερδοσκοπία, καταστροφική, εκχώρηση συναλλαγών. – Πρβλ. ετήσια έκθεση 2003 της BaFin, σ. 22, μηνιαία έκθεση της Deutsche Bundesbank του Δεκεμβρίου 2004, σ. 43 κ.ε. (εκεί επίσης παρουσίαση πολλών λεπτομερειών της αγοράς και επισκοπήσεις), μηνιαία έκθεση της Deutsche Bundesbank του Οκτωβρίου 2005, σ. 87 (τα CDS ως έκφραση της γνώμης της αγοράς για την πιστοληπτική ικανότητα μιας τράπεζας- σελ. 88: συγκριτικά ασφάλιστρα γερμανικών τραπεζών 2003-2005), Μηνιαία έκθεση της Deutsche Bundesbank του Μαρτίου 2006, σ. 37 επ. (πληροφορίες και για το ρυθμιστικό περιβάλλον), Πρβλ. ετήσια έκθεση 2007 της BaFin, σ. 31 επ. (απότομη μεταστροφή των CDS μετά την κρίση των στεγαστικών δανείων- επισκόπηση), ετήσια έκθεση 2008 της BaFin, σ. 37 επ. 46 (απαιτήσεις μετασυναλλακτικής διαφάνειας), BaFin Annual Report 2009, σ. 164 επ. (καταγγελίες σχετικά με τα πιστοποιητικά Lehman), Deutsche Bundesbank Annual Report 2010, σ. 91 (ασφάλιστρα 2007 έως 2011), BaFin Annual Report 2010, σ. 29 (CDS για τις μεγάλες γερμανικές τράπεζες 2009 και 2010 Μηνιαία έκθεση της Deutsche Bundesbank του Νοεμβρίου 2011, σ. 45 (ασφάλιστρα ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης από το 2007), Ετήσια έκθεση 2012 της BaFin, σ. 34 (ασφάλιστρα από το 2009) καθώς και η αντίστοιχη ετήσια έκθεση της BaFin, κεφάλαιο “Οικονομικό περιβάλλον”.

Προσοχή: Η οικονομική εγκυκλοπαίδεια προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα και μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για ιδιωτικούς σκοπούς χωρίς ρητή συγκατάθεση!
Καθηγητής Πανεπιστημίου Dr. Gerhard Merk, Dipl.rer.pol., Dipl.rer.oec.
Καθηγητής Dr. Eckehard Krah, Dipl.rer.pol.
Διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου: info@jung-stilling-gesellschaft.de
https://de.wikipedia.org/wiki/Gerhard_Ernst_Merk
https://www.jung-stilling-gesellschaft.de/merk/
https://www.gerhardmerk.de/