Μηχανισμός σταθεροποίησης, ευρωπαϊκός (μερικές φορές επίσης

μηχανισμός σταθερότητας και ταμείο για την κρίση του ευρώ), ESM (Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθεροποίησης): Εγκρίθηκε τελικά από τους Ευρωπαίους πολιτικούς τον Μάρτιο του 2011 και αντικατέστησε την Ευρωπαϊκή Διευκόλυνση Χρηματοπιστωτικής Σταθεροποίησης τον Μάρτιο του 2012. – Οργανωτικά, ο ΕΜΣ είναι μια νέα οντότητα που έχει ως πρότυπο το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Το διοικητικό όργανο είναι ένα Συμβούλιο Διοικητών, του οποίου τα μέλη με δικαίωμα ψήφου είναι οι υπουργοί Οικονομικών των χωρών της ζώνης του ευρώ. Το όργανο αυτό αποφασίζει ομόφωνα για την κατανομή, το ποσό και τους όρους της οικονομικής ενίσχυσης. Όλες οι άλλες αποφάσεις λαμβάνονται με πλειοψηφία ογδόντα τοις εκατό- η στάθμιση των ψήφων ακολουθεί την κλείδα κατανομής του κεφαλαίου. Ο ΕΜΣ εδρεύει στο Λουξεμβούργο. Το προηγούμενο ταμείο κρίσης, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθεροποίησης, συνέχισε να λειτουργεί μέχρι τον Ιούνιο του 2013, όταν απορροφήθηκε από τον ΕΜΣ. – Σημαντικές διατάξεις είναι: – Ο ΕΜΣ λαμβάνει κεφάλαιο ύψους 800 δισεκατομμυρίων ευρώ. Από αυτά, τα 500 δισεκατομμύρια ευρώ είναι δανειοδοτούμενα- τα 300 δισεκατομμύρια ευρώ χρησιμεύουν ως αποθεματικό. 80 δισ. ευρώ θα καταβληθούν σε μετρητά ως κεφάλαιο που θα εγγραφεί από τα κράτη μέλη της Ευρωζώνης. – Οι συνεισφορές των επιμέρους μελών στον ΕΜΣ καθορίζονται σύμφωνα με μια κλείδα που βασίζεται στο μερίδιο κεφαλαίου στην ΕΚΤ. – Η Γερμανία συνεισφέρει το 27,15 % των πληρωμών σε μετρητά και του καταβλητέου κεφαλαίου ή των εγγυήσεων- αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να καταβληθούν 21,7 δισεκατομμύρια ευρώ. Επιπλέον, η Γερμανία θα πρέπει να παράσχει 168,3 δισεκατομμύρια ευρώ σε ανακλητό κεφάλαιο ή εγγυήσεις. Η συνεισφορά σε μετρητά συνολικού ύψους 22 δισεκατομμυρίων ευρώ θα καταβληθεί από τη Γερμανία στον ΕΜΣ σε πέντε ισόποσες δόσεις κατά τα έτη 2013 έως 2017 – Οι πληρωμές στον ΕΜΣ θα προσμετρηθούν στο εθνικό χρέος, όπως ορίζεται στη Συνθήκη του Μάαστριχτ – το επίπεδο του χρέους δεν μπορεί να υπερβαίνει το εξήντα τοις εκατό του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος – αλλά όχι στο δημοσιονομικό έλλειμμα – το ετήσιο καθαρό νέο χρέος δεν μπορεί να υπερβαίνει το τρία τοις εκατό του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος- βλ. επίσης άρθρο 140 ARUV. – Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο πρόκειται να αυξήσει κατά το ήμισυ το συνολικό ποσό που είναι διαθέσιμο για δανεισμό. Αυτό σημαίνει ότι στα 500 δισ. ευρώ θα προστεθούν επιπλέον 250 δισ. ευρώ. – Ο ΕΜΣ μπορεί να χορηγεί δάνεια σε κράτη μέλη μόνο εάν κινδυνεύει η χρηματοπιστωτική σταθερότητα της ζώνης του ευρώ στο σύνολό της. Επιπλέον, τα δάνεια συνδέονται με τις συνθήκες οικονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής. – Οι ρήτρες αναδιάρθρωσης χρέους (CAC) θα εισαχθούν σε όλα τα ομόλογα που εκδίδουν τα κράτη του ευρώ από το 2013 και μετά. Σύμφωνα με τις ρήτρες αυτές, οι ιδιώτες πιστωτές μπορούν να συμμετέχουν κατά περίπτωση, εάν ένα κράτος δεν μπορεί πλέον να εξυπηρετήσει τα χρέη του. Ωστόσο, η υποχρεωτική συμμετοχή των ιδιωτών πιστωτών έχει καταργηθεί. – Σε σύγκριση με όλους τους άλλους πιστωτές, με εξαίρεση το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ο ΕΜΣ έχει προνομιακή θέση- οι απαιτήσεις του πρέπει να εξυπηρετούνται πρώτα. – Κατ’ αρχήν, ο ΕΜΣ μπορεί επίσης να αγοράζει κρατικά ομόλογα απειλούμενων μελών. – Εάν ένα μέλος δεν εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του προς τον ΕΜΣ, τα άλλα κράτη πρέπει να εισφέρουν αυτόματα κεφάλαια. Επειδή χώρες με υψηλό χρέος, όπως η Ελλάδα, η Πορτογαλία ή η Ισπανία, υποτίθεται ότι θα συνεισφέρουν επίσης μέρος του κεφαλαίου, φαίνεται να διαφαίνεται στον ορίζοντα μια χρεοκοπία- σε αυτή την περίπτωση, η Γερμανία θα πρέπει να επωμιστεί πρόσθετα βάρη. – Οι επικριτές του ΕΜΣ τόνισαν ότι τα μέλη της Ευρωζώνης αποχαιρέτησαν το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης από την πίσω πόρτα. Ο ΕΜΣ τις κάλεσε να ακολουθήσουν μια ανάρμοστη οικονομική και χρηματοπιστωτική πολιτική στηριζόμενες στη βοήθεια της κοινότητας (ηθικός κίνδυνος)- οι ανησυχίες που εκφράστηκαν για τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθεροποίησης αυξήθηκαν. Έντονες ανησυχίες έχουν επίσης διατυπωθεί από την άποψη του συνταγματικού δικαίου. Αυτό συμβαίνει διότι η ανάληψη εγγύησης (μόνο η Γερμανία εγγυήθηκε 168 δισεκατομμύρια ευρώ την άνοιξη του 2011 υπέρ της Ελλάδας, της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας) θέτει σε κίνηση μια διαδικασία στο τέλος της οποίας μπορεί να υπάρξει υποχρέωση καταβολής πολύ μεγάλων ποσών, χωρίς το γερμανικό κοινοβούλιο να έχει καμία επιρροή σε αυτό. Όλα αυτά έρχονται σε αντίθεση με το άρθρο 125 της Συνθήκης της Λισαβόνας, το οποίο αποκλείει τις υποχρεώσεις αμοιβαίας συνδρομής. – Μόνο τα συνταγματικά ζητήματα σε σχέση με το ΕΤΧΣ και τον ΕΜΣ έχουν γίνει πλέον ένας ιδιαίτερος τομέας της νομολογίας. Στις 18 Μαρτίου 2014, το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας απέρριψε αρκετές αγωγές κατά του ΕΜΣ. Οι ερμηνείες και τα σχόλια σχετικά με την απόφαση αυτή είναι πολυάριθμα. Ωστόσο, ο γερμανικός κίνδυνος ευθύνης δεν πρέπει να αυξάνεται αυτομάτως πάνω από τα 190 δισεκατομμύρια ευρώ που έχει συμφωνηθεί- η Μπούντεσταγκ πρέπει να αποφασίζει για κάθε αύξηση.- Συνολικά, ο ΕΜΣ μπορεί να κερδίσει χρόνο για την επίλυση διαρθρωτικών προβλημάτων σε ορισμένα κράτη μέλη της ΟΝΕ- η πορεία προσαρμογής στις ενδιαφερόμενες χώρες επιμηκύνεται έτσι χρονικά και διευκολύνεται σημαντικά. Ωστόσο, ο ΕΜΣ από μόνος του δεν μπορεί να επιφέρει τη λύση που απαιτείται. – Το καλοκαίρι του 2013, οι αρχηγοί κυβερνήσεων των συμμετεχουσών χωρών αποφάσισαν ότι ο ΕΜΣ μπορεί επίσης να βοηθήσει προβληματικά ιδρύματα. Το διαθέσιμο ποσό για την άμεση ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών περιορίστηκε στα 60 δισεκατομμύρια ευρώ. Ωστόσο, το Διοικητικό Συμβούλιο του ΕΜΣ μπορεί να αυξήσει το ποσό αυτό, εάν αυτό κριθεί αναγκαίο. – Ο ΕΜΣ επιτρέπεται επίσης να αγοράζει κρατικά ομόλογα επισφαλών μελών στη δευτερογενή αγορά. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι ο όρος “δευτερογενής αγορά” δεν έχει διαχρονικό ορισμό. Για παράδειγμα, μια τράπεζα μπορεί να αγοράσει κρατικά ομόλογα ως πρωτογενής αγοραστής (πρώτος αγοραστής) και να μεταπωλήσει τους τίτλους αυτούς – σε ακραία περίπτωση μέσα σε ένα δευτερόλεπτο – στον ΕΜΣ. – Βλέπε αυτόματη προσαρμογή, απεργία των επενδυτών, διάσωση, παιχνίδι ευθυνών, διασυνδέσεις ανταλλαγής πιστωτικών αθέτησης, δυσλειτουργία, νομισματική ζώνη, Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χρέους, Ευρωπαϊκή Νομισματική Ένωση, θεμελιώδες σφάλμα, Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας, πακέτο “Ευρώ +”, ισολογισμός ΕΚΤ, χρηματοπιστωτική σταθερότητα, δημοσιονομικό σύμφωνο, ελληνική κρίση, πίεση από ομοτίμους, ιρλανδική κρίση, ιαπωνικοποίηση, μηχανισμός αέναης κίνησης, σφιγκτήρας πολιτικής, αθέτηση πολιτικής, κρίση της Πορτογαλίας, διάσωση, διάσωση, risk takers, τελική, σκιώδες χρέος, σκιώδες κράτος, εξάμηνο, ευρωπαϊκή, αλληλεγγύη, οικονομική, μπλοκαρισμένος λογαριασμός, πίεση του δημόσιου χρέους, Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, θεμελιώδες σφάλμα, ένωση μεταβιβάσεων, αναδιανομή, που προκαλείται από την κεντρική τράπεζα, ανισορροπίες, ΟΝΕ-εσωτερική, εισφορά πλούτου, σύνδεση χρέους-παραγωγικότητας, συμμόρφωση με τη σύμβαση, γεγονός ανάπτυξης-χρέους, ιστορική, προώθηση της ανάπτυξης, κινητοποίηση των αναπτυξιακών δυνάμεων. – Πρβλ. μηνιαία έκθεση της Deutsche Bundesbank του Φεβρουαρίου 2011, σ. 72 στ. (προβλέψιμα προβλήματα σε περίπτωση αγορών στη δευτερογενή αγορά από τον ΕΜΣ), μηνιαία έκθεση της Deutsche Bundesbank του Απριλίου 2011, σ. 53 επ. (μέτρα για την αποφυγή περαιτέρω κρίσεων δημόσιου χρέους), μηνιαία έκθεση της ΕΚΤ του Ιουλίου 2011, σ. 76 επ. (λεπτομερής παρουσίαση- χρήσιμες επισκοπήσεις, αξιολόγηση- βιβλιογραφικές αναφορές), μηνιαία έκθεση της Deutsche Bundesbank του Νοεμβρίου 2011, σ. 76 επ. 43 (ασφάλιστρα για τα κρατικά ομόλογα του Pigs από το 2009), Ετήσια έκθεση της ΕΚΤ για το 2012, σ. 150 στ. (έναρξη ισχύος της Συνθήκης- συμφωνίες για την ενίσχυση της χρηματοοικονομικής ισχύος του ΕΜΣ- περαιτέρω αποφάσεις των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων), Μηνιαία έκθεση της Deutsche Bundesbank για τον Φεβρουάριο του 2012, σ. 66 στ. (παρουσίαση και αξιολόγηση του ΕΜΣ).

Προσοχή: Η οικονομική εγκυκλοπαίδεια προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα και μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για ιδιωτικούς σκοπούς χωρίς ρητή συγκατάθεση!
Καθηγητής Πανεπιστημίου Dr. Gerhard Merk, Dipl.rer.pol., Dipl.rer.oec.
Καθηγητής Dr. Eckehard Krah, Dipl.rer.pol.
Διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου: info@jung-stilling-gesellschaft.de
https://de.wikipedia.org/wiki/Gerhard_Ernst_Merk
https://www.jung-stilling-gesellschaft.de/merk/
https://www.gerhardmerk.de/