Mechanizm stabilizacyjny, europejski (czasem także

mechanizm stabilizacyjny i fundusz kryzysowy euro), EMS (European Stabilisation Mechanism): Ostatecznie przyjęty przez polityków europejskich w marcu 2011 r., który w marcu 2012 r. zastąpił Europejski Instrument Stabilizacji Finansowej. – Pod względem organizacyjnym EMS jest nowym podmiotem wzorowanym na Międzynarodowym Funduszu Walutowym. Organem zarządzającym jest Rada Gubernatorów, której członkami z prawem głosu są ministrowie finansów państw strefy euro. Organ ten jednogłośnie decyduje o przyznaniu, wysokości i warunkach pomocy finansowej. Wszystkie inne decyzje podejmowane są większością osiemdziesięciu procent; waga głosów wynika z klucza kapitałowego. Siedziba EMS znajduje się w Luksemburgu. Poprzedni fundusz kryzysowy, Europejski Instrument Stabilizacji Finansowej, działał do czerwca 2013 roku, kiedy to został wchłonięty przez EMS. – Ważnymi przepisami są: – EMS otrzymuje kapitał w wysokości 800 mld euro. Z tego 500 mld EUR można pożyczyć, a 300 mld EUR służy jako rezerwa. 80 mld zostanie wypłacone w gotówce jako kapitał subskrybowany przez państwa członkowskie strefy euro. – Wkłady poszczególnych członków do EMS są ustalane według klucza, który jest oparty na udziale kapitałowym w EBC. – Niemcy wnoszą 27,15 % płatności gotówkowych oraz kapitału na żądanie lub gwarancji; oznacza to, że do zapłaty będzie 21,7 mld EUR. Ponadto Niemcy będą musiały zapewnić 168,3 mld euro w postaci kapitału na żądanie lub gwarancji. Wkład pieniężny w łącznej wysokości 22 mld euro ma być wpłacony przez Niemcy do EMS w pięciu równych ratach w latach 2013-2017 – Wpłaty do EMS będą zaliczane na poczet długu krajowego w rozumieniu Traktatu z Maastricht – poziom zadłużenia nie może przekroczyć sześćdziesięciu procent produktu krajowego brutto – ale nie na poczet deficytu budżetowego – roczny nowy dług netto nie może przekroczyć trzech procent produktu krajowego brutto; zob. też art. 140 ARUV. – Międzynarodowy Fundusz Walutowy ma zwiększyć o połowę całkowitą kwotę dostępną na pożyczki. Oznacza to, że do 500 mld euro zostanie dodane kolejne 250 mld euro. – EMS może udzielać pożyczek państwom członkowskim tylko wtedy, gdy zagrożona jest stabilność finansowa strefy euro jako całości. Ponadto pożyczki są powiązane z warunkami polityki gospodarczej i fiskalnej. – Klauzule dotyczące restrukturyzacji zadłużenia (CAC) będą umieszczane we wszystkich obligacjach emitowanych przez państwa euro od 2013 roku. Zgodnie z tymi klauzulami, prywatni wierzyciele mogą być zaangażowani w poszczególnych przypadkach, jeśli państwo nie jest w stanie dłużej obsługiwać swoich długów. Zrezygnowano jednak z obowiązkowego udziału wierzycieli prywatnych. – W porównaniu z wszystkimi innymi wierzycielami, z wyjątkiem Międzynarodowego Funduszu Walutowego, EMS ma pozycję uprzywilejowaną; jego roszczenia muszą być obsługiwane w pierwszej kolejności. – W zasadzie EMS może też kupować obligacje rządowe zagrożonych członków. – Jeśli członek nie wywiązuje się ze swoich zobowiązań płatniczych wobec EMS, pozostałe państwa muszą automatycznie dołożyć kapitał. Ponieważ wysoko zadłużone kraje, takie jak Grecja, Portugalia czy Hiszpania, również mają wnieść część kapitału, wydaje się, że na horyzoncie pojawia się tutaj default; w takim przypadku Niemcy musiałyby ponieść dodatkowe obciążenia. – Krytycy EMS podkreślali, że członkowie strefy euro tylnymi drzwiami pożegnali się z Paktem Stabilności i Wzrostu. Europejski Mechanizm Stabilizacyjny zachęcił je do prowadzenia niestosownej polityki gospodarczej i finansowej w oparciu o pomoc wspólnoty (pokusa nadużycia); obawy wyrażane wobec Europejskiego Instrumentu Stabilizacji Finansowej wzrosły. Silne obawy pojawiły się również z perspektywy prawa konstytucyjnego. Dzieje się tak dlatego, że udzielenie gwarancji (same Niemcy zagwarantowały wiosną 2011 roku 168 mld euro na rzecz Grecji, Irlandii i Portugalii) uruchamia procedurę, na końcu której może pojawić się obowiązek zapłaty bardzo dużych kwot bez wpływu niemieckiego parlamentu. Wszystko to stoi w sprzeczności z art. 125 traktatu lizbońskiego, który wyklucza zobowiązania do wzajemnej pomocy. – Same kwestie konstytucyjne związane z EFSF i EMS stały się obecnie szczególnym obszarem orzecznictwa. W dniu 18 marca 2014 r. niemiecki Federalny Trybunał Konstytucyjny oddalił kilka pozwów przeciwko EMS. Interpretacje i komentarze do tego orzeczenia są liczne. Niemniej jednak ryzyko odpowiedzialności Niemiec nie może automatycznie wzrosnąć powyżej wynegocjowanej kwoty 190 mld euro; o każdym wzroście musi zadecydować Bundestag.- Ogólnie rzecz biorąc, EMS może kupić czas na rozwiązanie problemów strukturalnych w niektórych państwach członkowskich UGW; ścieżka dostosowania w tych krajach jest w ten sposób rozciągnięta w czasie i znacznie ułatwiona. Sam EMS nie może jednak przynieść rozwiązania. – Latem 2013 r. szefowie rządów państw uczestniczących w projekcie zdecydowali, że EMS może pomóc także schorowanym instytucjom. Kwota dostępna na bezpośrednie dokapitalizowanie banków została ograniczona do 60 mld euro. Rada Zarządzająca EMS może jednak zwiększyć tę kwotę, jeśli uzna to za konieczne. – EMS może również kupować obligacje rządowe chwiejących się członków na rynku wtórnym. Należy jednak zauważyć, że pojęcie “rynek wtórny” nie posiada definicji czasowej. Na przykład bank może nabyć obligacje rządowe jako nabywca pierwotny (pierwszy nabywca) i odsprzedać te papiery – w skrajnym przypadku w ciągu jednej sekundy – EMS. – Zob. automatyczne dostosowanie, strajk inwestorów, bail-out, blame game, powiązania swapów ryzyka kredytowego, dysfunkcjonalność, obszar walutowy, Europejska Agencja Długu, Europejska Unia Monetarna, błąd podstawowy, Europejski Mechanizm Stabilizacyjny, pakiet Euro Plus, bilans EBC, stabilność finansowa, pakt fiskalny, kryzys grecki, presja rówieśników, kryzys irlandzki, japonizacja, perpetuum mobile, klamra polityczna, brak realizacji polityki, kryzys portugalski, bailout, bailout, risk takers, final, shadow debt, shadow state, semestr, europejski, solidarność, finansowy, blokada konta, presja na dług państwowy, Pakt Stabilności i Wzrostu, podstawowy błąd, unia transferowa, redystrybucja, bank centralny, nierównowaga, EMU-wewnętrzna, wealth levy, powiązanie dług-produktywność, przestrzeganie umowy, wzrost-dług, historyczny, promocja wzrostu, mobilizacja sił wzrostu. – Por. Raport miesięczny Deutsche Bundesbank z lutego 2011 r., s. 72 i nast. (przewidywalne problemy w przypadku zakupów na rynku wtórnym przez EMS), Raport miesięczny Deutsche Bundesbank z kwietnia 2011 r., s. 53 i nast. (środki mające na celu uniknięcie dalszych kryzysów zadłużenia), Raport miesięczny EBC z lipca 2011 r., s. 76 i nast. 43 (premie za świnoujskie obligacje rządowe od 2009 r.), Raport roczny EBC z 2012 r., s. 150 f. (wejście w życie Traktatu; porozumienia mające na celu wzmocnienie siły finansowej EMS; dalsze decyzje szefów państw i rządów), Raport miesięczny Deutsche Bundesbank z lutego 2012 r., s. 66 f. (prezentacja i ocena EMS).

Uwaga: Encyklopedia finansowa jest chroniona prawem autorskim i bez wyraźnej zgody może być wykorzystywana wyłącznie do celów prywatnych!
Profesor uniwersytecki Dr. Gerhard Merk, Dipl.rer.pol., Dipl.rer.oec.
Prof. Dr. Eckehard Krah, Dipl.rer.pol.
Adres e-mail: info@jung-stilling-gesellschaft.de
https://de.wikipedia.org/wiki/Gerhard_Ernst_Merk
https://www.jung-stilling-gesellschaft.de/merk/
https://www.gerhardmerk.de/