Europese faciliteit voor financiële stabiliteit, EFSF soms ook Europese faciliteit voor financiële stabiliteit (EFSF)

Fonds dat in juni 2010 is opgericht en aanvankelijk beperkt was tot 2013 (special purpose vehicle, juridisch een naamloze vennootschap naar Luxemburgs recht [Société Anonyme]), gefinancierd door de leden van de eurozone, waaruit noodlijdende leden van de gemeenschappelijke munt moeten worden gesteund. Het fonds financiert de leningen door de uitgifte van obligaties. Deze effecten worden gegarandeerd door de lidstaten van de eurozone. Elk land garandeert zijn eigen aandeel tegen 120 procent. Obligaties ten bedrage van maximaal 366 mld. Er moet dus een garantie van 440 miljard euro worden gegeven. EUR moet worden gegarandeerd. Volgens de voorwaarden van de overeenkomst is Duitsland goed voor 211 miljard euro. EUR. Doel van het surplus is ervoor te zorgen dat het special purpose vehicle de best mogelijke rating krijgt en dat de herfinancieringskosten laag zijn. – Bij besluit van de ministers van Financiën van de eurozone mag de EFSF sinds juli 2011 ook “in bepaalde uitzonderlijke gevallen” staatsobligaties van leden met een hoge schuldenlast kopen, d.w.z. in de praktijk leningen verstrekken. – Op bijna de helft van de eerste door de EFSF uitgegeven obligaties werd aanvankelijk ingetekend door Aziatische beleggers – hoofdzakelijk staatsinvesteringsfondsen, verzekeringsmaatschappijen en pensioenfondsen. In de regel houden zij de effecten tot het einde van de looptijd; Europese en vooral Angelsaksische inschrijvers daarentegen kopen en verkopen de effecten met betrekkelijk korte tussenpozen. Het nieuws over de Europese reddingsoperatie heeft er echter toe geleid dat Aziatische kopers zich terughoudend hebben opgesteld ten aanzien van nieuwe tranches. – De EFSF is in de eerste plaats bedoeld om in moeilijkheden verkerende landen de tijd te geven die zij nodig hebben om hun schuld in alle rust en tegen redelijke rentetarieven af te bouwen. – Dit zal echter waarschijnlijk alleen lukken als een betrekkelijk klein lid in betalingsmoeilijkheden komt. Het in gebreke blijven van een groot land als Italië kon niet worden opgevangen door de reddingsparaplu. – Het stabilisatiemechanisme werd algemeen als zeer twijfelachtig beschouwd omdat het de verkeerde prikkels geeft (moral hazard) en nauwelijks kon bijdragen tot het weer op orde brengen van de overheidsfinanciën. Want hoe zou een land dat niet in staat is zijn eigen schuld in de hand te houden, zich plotseling anders kunnen gaan gedragen wanneer het toegang krijgt tot het geld van andere landen? – Er doet zich ook een ander moreel risico probleem voor. Als er een crisismechanisme is dat een staat in een noodsituatie helpt, creëert dit verkeerde prikkels voor particuliere schuldeisers, vooral voor de kopers van de staatsobligaties van dergelijke landen. Door hen bij de oplossing van de crisis te betrekken, kan worden voorkomen dat zij de winstgevende – omdat de prijs laag is – effecten kopen. Op die manier zou een failliete staat geen middelen meer ontvangen en gedwongen worden zijn uitgaven in evenwicht te brengen met zijn inkomsten. – Grondwettelijk werd bekritiseerd dat een fundamenteel recht van de parlementen in de donorlanden werd ondermijnd, namelijk om precies te beslissen over inkomsten en uitgaven. De steeds hogere garanties voor de EFSF maken de voortdurende controle van de staatsfinanciën door het parlement uiteindelijk onmogelijk. In Duitsland werd het Bundesverfassungsgericht dan ook verzocht de storting en de belofte van stortingen van welke aard ook (garanties) in de EFSF door de federale regering afhankelijk te maken van de goedkeuring door het parlement. – Dit alles leidt dan weer tot een frustratie-effect bij de bevolking van die landen die het uiteindelijk via het EFSF voor anderen moeten zien uit te houden (“Europa – niet zo!”). Dit komt omdat – niet zonder reden – de activiteiten van de EFSF worden gezien als een omzeiling van de non-bail-out clausule van artikel 125 VWEU, en de EFSF wordt gezien als een orgaan – sommigen spreken zelfs van een bad bank – dat de schulden van individuele leden omzet in de schulden van allen. Sommigen zien de EFSF ook als een stroman om eindelijk de lang begeerde politieke toegang tot de drukpers van de ECB te krijgen. – Discussies over de invoering van hefboomfinanciering – officieel vermomd als “verhoging van de doelmatigheid van instrumenten” – hebben wijdverbreid wantrouwen gewekt. Want uiteindelijk betekent dit in ieder geval dat de EFSF met dubieuze financiële trucs of vage beloften elke eenmaal opgenomen euro meerdere malen mag uitgeven. – Zelfs de voorgenomen verdere verhoging van de financiële middelen van de EFSF, en zeker niet haar bevoegdheid om effecten uit te geven of deze aan de ECB te lenen, lost de structurele problemen in de tekortlanden niet op: zij koopt hoogstens tijd. De oorzaken van de staatsschuldcrisis moeten echter worden aangepakt, namelijk de structurele hervormingen die al lang hadden moeten plaatsvinden, moeten worden doorgevoerd en de overheidsfinanciën moeten op een gezonde, duurzame basis worden gebracht. Critici hebben het ESFS dan ook een “publiekrechtelijke instelling met het oog op strafrechtelijke uitstel van faillissement” genoemd. – Zie beleggersstaking, bail-out, blame game, chantagemogelijkheid, euro-obligaties, Europees schuldenagentschap, Europees stabiliteitsmechanisme, Europees monetair fonds, voorwaardelijke schuld, ECB-balans, financiële stabiliteit, goudoffer, Griekse crisis, groepsdruk, begrotingsconsolidatie, Ierse crisis, Japanisatie, laatste redmiddel, neuro, beleidsklem, beleidsverzuim, bailout, risiconemer, definitief, solidariteit, financieel, schaduwstaat, bijzonder trekkingsrecht, geblokkeerde rekening, staatsschulddruk, stabiliteits- en groeipact, fundamentele fout, begrotingskader, transferunie, trojka, schuld-productiviteitskoppeling, vermogensheffing, verdragstrouw, vertrouwenszeepbel, groeischuldfeit, historisch, groeikrachtmobilisatie, centralebankvoeder, gedwongen onteigening. – Cf. Maandverslag van de Deutsche Bundesbank van mei 2010, blz. 12 e.v. (kritiek op de garanties in het kader van het Europees stabilisatiemechanisme), Maandverslag van de Deutsche Bundesbank van november 2010, blz. 11 e.v. (overeenkomstige steun moet worden voorafgegaan door geloofwaardige consolidatiemaatregelen van de probleemlanden), Maandverslag van de ECB van december 2010, blz. 89 e.v. (het EFSM in het web van andere steun), Maandverslag van de Deutsche Bundesbank van februari 2011, blz. 68 e.v. en blz. 72 e.v. (stappen in de richting van een Europees stabiliteitsmechanisme), Maandverslag van de Deutsche Bundesbank van augustus 2011, blz. 66 e.v. (grote bezorgdheid over de voortzetting van de hulpprogramma’s), Maandverslag van de Deutsche Bundesbank van november 2011, blz. 43 (premies voor staatsobligaties van de Varkens sinds 2009), (uitvoerige uiteenzetting over de staatsschuldcrisis; vele overzichten; literatuurverwijzingen).

Opgelet: De financiële encyclopedie is auteursrechtelijk beschermd en mag zonder uitdrukkelijke toestemming alleen voor privé-doeleinden worden gebruikt!
Universiteitsprofessor Dr. Gerhard Merk, Dipl.rer.pol., Dipl.rer.oec.
Professor Dr. Eckehard Krah, Dipl.rer.pol.
E-mailadres: info@jung-stilling-gesellschaft.de
https://de.wikipedia.org/wiki/Gerhard_Ernst_Merk
https://www.jung-stilling-gesellschaft.de/merk/
https://www.gerhardmerk.de/