Η κρίση των στεγαστικών δανείων θεωρείται ότι οφείλεται στην αλληλεπίδραση διαφόρων αιτιών, κυρίως – στην εξάπλωση πολυάριθμων, συχνά πολύ σύνθετων χρηματοπιστωτικών μέσων, όπως οι τίτλοι στεγαστικών ενυπόθηκων δανείων, τα συμβόλαια ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης και οι εξασφαλισμένες υποχρεώσεις χρέους- – στην παγκόσμια εξάπλωση της στρατηγικής originate-to-distribute, – την είσοδο στην αγορά νέων εταιρειών που συχνά υπόκεινται ελάχιστα ή καθόλου σε εποπτεία, όπως τα αμοιβαία κεφάλαια αντιστάθμισης κινδύνου – ακόμη και ως υπεράκτια κεφάλαια – και τα οχήματα ειδικού σκοπού- – την έντονη αύξηση της σημασίας της επενδυτικής τραπεζικής- – την ασύμμετρη πληροφόρηση που έχει ενταθεί από την παγκοσμίως λειτουργούσα επιχείρηση τιτλοποίησης, η οποία δεν περιορίζεται μόνο στις τράπεζες και ταυτόχρονα έχει εξαπλωθεί παγκοσμίως, οδηγώντας σε άγνοια σχετικά με την πραγματική κατανομή των κινδύνων, η αλυσίδα μεταξύ του δημιουργού και του (τελικού) επενδυτή γινόταν όλο και μεγαλύτερη σε ορισμένες περιπτώσεις και, ως εκ τούτου, λιγότερο διαφανής- – η ανεπαρκής διαχείριση κινδύνων σε πολλά ιδρύματα- σε πολλές περιπτώσεις η διαχείριση κινδύνων δεν είχε συμβαδίσει με τις χρηματοοικονομικές καινοτομίες, – η χορήγηση δανείων μειωμένης εξασφάλισης στον απόηχο του νόμου περί κοινοτικών επενδύσεων του 1999 στις ΗΠΑ, που οδήγησε σε σημαντική αύξηση των δανείων προς ιδιωτικά νοικοκυριά με χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα και αποτέλεσε, κατά κάποιον τρόπο, το άμεσο έναυσμα της κρίσης- – η καταβολή μπόνους στους τραπεζίτες, ακόμη και αν η αντίστοιχη δέσμευση οδηγεί σε ζημία στο μέλλον (μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα). – Τα συστήματα μπόνους ήταν γενικά προσανατολισμένα μόνο στη βραχυπρόθεσμη επιτυχία. Επομένως, ήταν απολύτως λογικό για έναν τραπεζίτη να αναλάβει τους υψηλότερους κινδύνους προκειμένου να επιτύχει υψηλές αποδόσεις και να λάβει τα αντίστοιχα μπόνους. Σε περίπτωση αποτυχίας, ο τραπεζίτης απλώς επέστρεφε στον βασικό του μισθό. Αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς ο περιορισμός της ευθύνης προωθεί την ανεύθυνη επιχειρηματική συμπεριφορά και – τέλος – η εικοσαετής πολιτική χαμηλών επιτοκίων της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ: κάθε φορά που υπήρχε απειλή οικονομικής ύφεσης – όπως μετά το κραχ του χρηματιστηρίου το 1987, την ασιατική κρίση το 1997/98, μετά το σκάσιμο της φούσκας των dotcom και μετά τις ισλαμικές τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 – η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ την αντιμετώπισε με μείωση του βασικού επιτοκίου. – Τα περισσότερα από τα προαναφερθέντα και άλλα αίτια είναι αλληλένδετα και αλληλοσχετίζονται με τρόπο που είναι δύσκολο να εκτιμηθεί λεπτομερώς. – Μια άλλη εξήγηση των αιτιών βασίζεται στη στάση των προμηθευτών και των καταναλωτών στην αγορά. Αναφέρονται επτά θανάσιμα αμαρτήματα στα οποία έχουν υποπέσει οι τραπεζίτες και οι πελάτες τους: Η απληστία, η υπερβολή, η αλαζονεία, η ματαιοδοξία, η υπερβολή, ο παραλογισμός και η ανικανότητα. – Βλέπε κουλτούρα κινδύνου. – Πρβλ. ετήσια έκθεση 2007 του BaFin, σ. 9 επ. (πολύ καλή παρουσίαση, σ. 22 επ.): χρονολογική επισκόπηση των γεγονότων).
Προσοχή: Η οικονομική εγκυκλοπαίδεια προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα και μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για ιδιωτικούς σκοπούς χωρίς ρητή συγκατάθεση!
Καθηγητής Πανεπιστημίου Dr. Gerhard Merk, Dipl.rer.pol., Dipl.rer.oec.
Καθηγητής Dr. Eckehard Krah, Dipl.rer.pol.
Διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου: info@jung-stilling-gesellschaft.de
https://de.wikipedia.org/wiki/Gerhard_Ernst_Merk
https://www.jung-stilling-gesellschaft.de/merk/
https://www.gerhardmerk.de/