Uluslararası finans sisteminin bir bütün olarak ciddi aksamalara uğraması, hatta çökmesi ve bunun sonucunda dünya çapında düzenli döviz işlemlerinin de zarar görmesi tehlikesi. – Sistemik riskler temel olarak, bireysel piyasa katılımcılarının rasyonel davranışlarının, karşılıklı iş bağımlılıklarının bir sonucu olarak finansal sistemde (finansal sistem: sermaye ve ilgili tüm hizmetlere yönelik arz ve talebin çakışmasına hizmet eden tüm kurumsal koşulların bütünü) istenmeyen bir işlev bozukluğuna yol açması durumunda ortaya çıkan aksaklıkları yansıtır. Buradaki ilk neden bulaşma etkileridir. Deneyimler, sistemik riskin ikinci bir kaynağının, örneğin kaldıraç yaratılması ve azaltılması ya da likiditeye erişim ve likidite çıkışı gibi güçlendirme mekanizmaları ya da sarmalları olduğunu göstermiştir. Bu durum, örneğin merkez bankaları aşırı para arzı yarattığında veya likiditeyi sarsıntılı bir şekilde emdiğinde ortaya çıkabilir. – Subprime krizinin küresel bir mali krize dönüştüğü ve merkez bankaları ile birçok hükümetin piyasaya uluslararası müdahalede bulunmasını gerektirdiği Ekim 2008’den itibaren dünya çapında sistemik bir kriz meydana gelmiştir. Küresel finans sistemini yıllarca sarsan bu duruma tek bir neden yol açmamış, – ABD’de konut ve mortgage piyasasındaki geri dönüş, – likidite risklerinin yaygın bir şekilde ihmal edilmesi, – yeni, çoğu zaman yeterince şeffaf olmayan finansal ürünlere ilişkin risk iştahının tersine dönmesi ve – derecelendirme kuruluşlarının kararlarına duyulan kayıtsız şartsız güvenin etkileşimi yol açmıştır. – İsviçre, Lüksemburg gibi finans sektörünün gayri safi yurtiçi hasılaya katkısının nispeten yüksek olduğu daha küçük devletler birleşmeden etkilenebilir: İsviçre, Lüksemburg – büyük bir bankanın çöküşüyle aşağı doğru bir spirale (depresif takla) atılabilir. Bu nedenle Haziran 2009’daki mali kriz sırasında İsviçreli yetkililer iki büyük banka olan UBS ve Credit Suisse için pazar payı limitleri belirleme ve hatta bu kurumları ayrıştırma tehdidinde bulunmuştur. – Muhtemelen bir banka ne kadar büyükse sistemik risk de o kadar yüksektir. Çünkü en kötü senaryoda devletin kurtaracağına güvenen büyük kurumlar da yüksek riskler alacaktır. – Ancak bu durum sıklıkla tartışılmakta ve sistemik risklerin küresel, iç içe geçmiş piyasalardaki finansal ürünlere maruz kalmaya bağlı olduğu vurgulanmaktadır. Dolayısıyla, sistemik riskten kaçınmak için, düzenleyiciler dikkatlerini büyük bankaları daha yakından izlemek yerine opak ürünlerin yaygınlaşmasına odaklamalıdır. – Bkz: Bankasürans Risk Komitesi, bulaşıcı etkiler, denetim, makro ihtiyati, Finansal İstikrar Komitesi, kurtarma, banka, sistemik, bankacılık hastanesi, Topluma Yeniden Yatırım Yasası, coşku aşaması, olay riski, G-sifis, domino etkisi, ESCB Makro İhtiyati Araştırma Ağı, finansal piyasa çöküşü, senkronizasyon sorunu, sürü davranışı, Ev İpoteği İfşa Yasası, ölçülemezler, kriz, sistemik, rüzgara karşı eğilmek, son çare borç veren, ürün kaydı, yeniden yapılandırma yönetimi, risk kültürü, ödeme gücü denetimi, subprime krizi, sistemik risk, batmak için çok büyük ilkesi, güven. – Bkz. 2010 Finansal İstikrar Raporu, s. 56 vd. (Deutsche Bundesbank’ta sistemik risklerin tespitine yönelik araçlar; genel bakış; referanslar), 2009 Finansal İstikrar Raporu, s. 58 vd. (bankalarda sistemik riskin ölçülmesi; referanslar). Finansal İstikrar Raporu 2011, s. 78 (sistemik risklerin nedenlerine ilişkin tablo), Finansal İstikrar Raporu 2012, s. 98 (küresel olarak birbirine bağlı kurumların çöküşünden kaynaklanan devam eden tehlikeler), ECB Aylık Raporu Şubat 2013, s. 106 f. (sistemik risklerin sıralanması), BaFin Yıllık Raporu 2012, s. 42 ff. (sistemik riskleri kontrol altına almaya yönelik küresel çabalar hakkında) ve ilgili BaFin Yıllık Raporu, “Uluslararası” bölümü, Deutsche Bundesbank Aylık Raporu Haziran 2013, s. 65 f. (ulusal denetim makamları gereklilikleri sıkılaştırabilir), Finansal İstikrar Raporu 2013, s. 87 (sigorta sektöründeki sistemik riskler; referanslar).
Dikkat: Finansal ansiklopedi telif hakkı ile korunmaktadır ve açık izin olmadan sadece özel amaçlar için kullanılabilir!
Üniversite Profesörü Dr. Gerhard Merk, Dipl.rer.pol., Dipl.rer.oec.
Profesör Dr. Eckehard Krah, Dipl.rer.pol.
E-posta adresi: info@jung-stilling-gesellschaft.de
https://de.wikipedia.org/wiki/Gerhard_Ernst_Merk
https://www.jung-stilling-gesellschaft.de/merk/
https://www.gerhardmerk.de/